Er is links en er is Gents links. Het soort links waarvan je denkt dat het alleen bezuiden de taalgrens bestaat. Tot je in de Arteveldestad komt. Daar bewijzen ze dat links ook zonder de PS een PS-staat kan bouwen. Een ambtenarenleger, vette kabinetten en een kluwen van gesubsidieerde vzw’s. Nergens is er zoveel stadspersoneel, van wie één op de vijf minstens één keer per jaar langdurig ziek is. Nergens is er zoveel politiek personeel. Samen vormen ze de Gentse PS-staat, een ecosysteem waar ze vooral zélf beter van worden.
De Gentse PS-staat is ook een mentaliteit. Een pensée unique waarin de verkiezingsstrijd niet wordt gezien als een strijd om de macht, maar als een strijd om de juiste kant van de geschiedenis. Alsof wie niet op Groen stemt een tweederangsburger is. Alsof de politieke koers van Gent in steen gebeiteld staat. Verbinding preken en ondertussen brandweer-pyromaan spelen, de Gentse Groenen kunnen dat.
Toegegeven, het begint vaak onschuldig. Een groep vrijwilligers organiseert zich rond een maatschappelijke kwestie. De stad ondersteunt het initiatief. De nood blijkt groter dan gedacht. Dat is, uiteraard, altijd zo. Vervolgens dikken de subsidies aan. Vrijwilligers worden werknemers. Wat begon als een particulier initiatief, groeit langzaam uit tot een verlengstuk van de overheid. Het middel wordt het doel. En zo vloeit er belastinggeld richting bonenbrood, stoepkrijt, geveltuintjes en levenslang gratis tolken voor allochtonen.
En wie jarenlang publieke middelen verdeelt over een netwerk van organisaties, koopt vanzelf loyaliteiten en belangen. In Brussel noemen ze dat cliëntelisme. Hier heet het ‘klantenbinding’, in het schoon Vlaams. Links bouwde het systeem uit, met goedkeuring van Open Vld/Anders. Een duur systeem. Licht en liefde betalen immers de facturen niet. Maar de rekening schuiven ze in het stadhuis liever onder het tapijt van het progressivisme.
Bankroet
De Gentse schuldopbouw werd jarenlang weggewuifd. Voormalig socialistisch schepen Rudy Coddens orakelde ooit dat ‘het geld nooit op is, want als er geld wordt uitgegeven, zal er nieuw geld zijn’. Die lichtzinnigheid stoot nu op haar grenzen. Een crisis kan lang op zich laten wachten, wist econoom Rudi Dornbusch. Maar als ze uitbreekt, escaleert ze meedogenloos.
Nu de schuld de Fiere Stede als een strop om de nek sluit, begint de stad haar zilverwerk te verkopen, al blijven de heilige huisjes van de ideologische hobby’s buiten schot. Zo overleeft Team Mondiale Solidariteit, onder meer van de beruchte Queen Nikkolah, de besparingen zonder kleerscheuren. Er is zelfs nog ruimte om miljoenen te besteden aan gratis schoolmaaltijden én gratis openbaar vervoer voor jongeren tot 18 jaar. En toch wordt alles duurder, zijn de grondlasten al fors gestegen en staan onze erfgoedparels in de etalage.
Bij dit malgoverno spoken de woorden van de Nederlandse econoom Lex Hoogduin door mijn hoofd. Wat op de markt niet werkt, wordt afgestraft. Bij de overheid krijgt het vaak extra geld, zo stelde hij in zijn afscheidsrede. Het ergste van al: ze wéten het op de Botermarkt maar al te goed. Schepen Christophe Peeters (Anders) liet zich in een interview ontvallen dat de stad al tien jaar ‘in een permanente diplomatieke conferentie met zichzelf verkeert, met diensten die elkaar eindeloos mailen maar eigenlijk niets doen’.
Middenklasse betaalt
Terwijl ze in het stadhuis dus met elkaar confereren, behandelen ze de gezinnen en ondernemers die de Neuzekesstad dragen als geldautomaten of verdachten.
De automobilist is een misdadiger die ze, liefst vandaag nog, wegpesten. Sinds 2018 verdwenen bijna 7.000 parkeerplaatsen. Nu huurt men voor een paar miljoen een parkeermakelaar in om de parkeernoden in kaart te brengen. Ik verzin niks. De Gentse woonmarkt schuift op richting een planeconomie, en de werkgever ligt via praktijktesten permanent onder een vergrootglas van achterdocht.
Zelf hanteert de stad dan weer ‘positieve discriminatie’ bij haar personeelsbeleid. Orwelliaanse newspeak voor het toekennen van posities op basis van groepsidentiteit. Maar wie bij het OCMW aanklopt voor een leefloon, hoeft geen controle op buitenlandse eigendommen te vrezen. Dat vindt het stadsbestuur vreemd genoeg ‘te ver gaan’.
Die willekeur sijpelt overal door. Zo floot een rechter de stad terug bij de heraanleg van een straat omdat de stad haar eigen veiligheidsregels negeerde. De ‘oprittenpolitie’ beboet dan weer een brave burger tot 165 euro per vierkante meter voor een ‘foutieve oprit’, terwijl de buurman, na protest, zijn factuur van bijna 2.000 euro miraculeus zag verdwijnen. Volgens intern mailverkeer van de stadsdiensten zou het te rigoureus afdwingen van de eigen opritrichtlijnen elk draagvlak voor dat pestbeleid ondergraven.
Ondertussen blijven levensbeschouwelijke symbolen achter het loket en in het onderwijs welkom. Ouders die bewust kiezen voor een school waar kwaliteit en Nederlands centraal staan, krijgen dan weer te horen dat ze volgens de groene moraalridders het ‘kleurenpalet’ van de stad verstoren.
Zuur
Paars-groen heeft veel uit te leggen. Rood mag straks uitleggen waarom de geldkraan dicht moet. Groen mag zijn eigen mobiliteitsbeleid terugdraaien; de voorbije jaren waren maar om te lachen. En de blauwe? Die mogen het als een dweil allemaal opslorpen.
Een bittere pil, want geld voor cadeautjes is er niet meer. Pas als het zoet is ingedaald, is er plaats voor het zuur, wist grootmoeder. En het zoet is op. De enige nog ‘progressieve’ elementen in Gent zijn de regulitis, de belastingen en de toenemende schulden. Want waar de overheid uitdijt, krimpt de individuele vrijheid én groeit de schuldenberg. Het schepencollege drinkt een glas, doet een plas en alles blijft zoals het was.
(Verschenen in Doorbraak op 15/08/2026)
Mathieu Cockhuyt 